Slaapoptimalisatie

Slaap maakt slim, creatief, gezond en mooi –
We hebben het zelf in de hand!

Slaap maakt slim, creatief, gezond en mooi –
We hebben het zelf in de hand!

Waarom is slaap zo belangrijk voor ons?

Slaap is essentieel voor ons leven – zelfs belangrijker dan voeding en sport. Het beïnvloedt niet alleen onze prestaties en ons welzijn, maar uiteindelijk ook onze gezondheid. Tijdens de slaap wordt dus de basis gelegd voor onze fitheid. Tijdens de slaap vinden bepaalde reflectie- en herstelprocessen plaats, zonder welke het leven zoals wij dat kennen niet mogelijk zou zijn. Slaap levert bovendien een ware energieboost voor onze hersenen, zoals een studie heeft aangetoond.

De precieze functies van slaap worden wereldwijd nog door wetenschappers onderzocht. Sommige inzichten zijn echter al verkregen in ongeveer 100 jaar onderzoek. Hier de vier belangrijkste feiten over het thema ‘Fit door slaap’:

“Als managers wisten wat er in het lichaam gebeurt als je niet goed hebt geslapen, zouden ze slaap niet als tijdverspilling afdoen.”

Frieder Kuhn

  • Goede slaap maakt ons kwijzer:
    Tijdens de slaap worden de overdag opgenomen en tijdelijk opgeslagen informatie gereflecteerd en in het langetermijngeheugen opgeslagen. Hierdoor leren en onthouden we beter, zoals Robert Stickgold van het MIT in een studie kon aantonen.
  • Goede slaap maakt ons creatiever:
    Tijdens de slaap worden de serotonine- en dopaminelevels verhoogd. Dit zorgt ervoor dat we rustig maar energiek zijn. Volgens de inzichten van Baba Shiv van de Stanford University zijn dit de beste voorwaarden voor maximale creativiteit. En creativiteit is niet alleen de belangrijkste voorwaarde voor innovatie, maar ook voor logisch en oplossingsgericht denken.
  • Slaap houdt ons gezond:
    Een studie van het Max-Planck-Instituut voor evolutionaire antropologie in Leipzig toonde aan dat door langer te slapen de concentratie witte bloedcellen in het bloed en daarmee de afweer wordt verhoogd.
  • Slaap maakt ons mooier:
    Onze huid ondergaat tijdens de slaap een regeneratieproces en de productie van het hormoon leptine vermindert het hongergevoel en voorkomt zo een gewichtstoename.

Omgekeerd leidt slechte slaap en aanhoudend slaaptekort tot een snel afnemend prestatievermogen, gezondheidsproblemen en tot het maken van soms ernstige fouten. Prof. Mark Rosekind ontdekte dat ons beslissingsvermogen met 50% en ons geheugen met 20% vermindert als we slechts 5 in plaats van 8 uur slapen. In een interview zegt hij hierover: “Het is niet zo dat je [in vermoeide toestand] niet meer kunt beslissen, maar je neemt simpelweg verkeerde beslissingen.” (AINonline).

De negatieve gevolgen van slechte slaap

Gebrek aan of slechte slaap mag je niet lichtvaardig opvatten, want de gevolgen kunnen ernstig zijn.

Korte termijn gevolgen

  • Slaperigheid overdag
  • Concentratiegebrek
  • Afnemend kortetermijngeheugen
  • 25% verminderde arbeidsproductiviteit
  • 7 keer grotere kans op vermoeidheidsgerelateerde ongevallen
  • Verzwakking van risicobewustzijn en moreel beoordelingsvermogen
  • Plotselinge stemmingswisselingen
  • 24 uur slaaptekort komt overeen met 1 promille alcohol

Langdurige gevolgen

  • Chronische geheugenstoornissen
  • Psychische stoornissen: depressieve stemming, prikkelbaarheid
  • Verzwakt immuunsysteem, 3 keer hoger risico op verkoudheid
  • Vatbaarheid voor diabetes, hart- en vaatziekten en maag-darmstoornissen
  • Obesitas
  • Vervroegde veroudering
  • Meer dan twee keer zoveel ziektedagen

Niet in de laatste plaats wordt ook de foutgevoeligheid door slaaptekort aanzienlijk verhoogd. Onderzoekscommissies bij de kernramp van Tsjernobyl in 1986 en het ongeluk met de olietanker Exxon Valdez in 1989 concludeerden dat slaaptekort een beslissende rol speelde.
En door in slaap te vallen achter het stuur van een voertuig ontstaan er alleen al in Europa jaarlijks schade ter waarde van meerdere miljarden euro's, los van de persoonlijke schade.


Toenemend bewustzijn van goede slaap

Des te verbazingwekkender is het dat we ondanks het belang van slaap het onderwerp nog niet de nodige aandacht geven: we weten er te weinig van, we zorgen er te weinig voor en we investeren te weinig in het onderwerp.

Maar er is een verandering in denken in de samenleving en vooral ook onder beslissers gaande. Zo werd Peter Terium, bestuursvoorzitter van RWE, onlangs geciteerd in de online editie van de Wirtschaftswoche (WiWo online), hij vindt zijn gezondheid “zeer belangrijk […] en daar hoort vooral voldoende slaap bij.” In hetzelfde artikel stelde ook Felicitas von Elverfeldt, jarenlang Executive Coach van grote bedrijven, vast: “Het thema gezondheid wordt bij leidinggevenden geaccepteerd en daarbij hoort ook goed en voldoende slapen.”

Harvard-professor Charles Czeisler noemt de in het bedrijfsleven vaak voorkomende cultuur van slaaptekort zelfs de “antithese van intelligent management” (HBR October 2006).

En deze verandering in denken lijkt dringend nodig. Door de toenemende mentale en fysieke belasting in het beroepsleven, wordt het voor steeds meer mensen moeilijker om te ontspannen en goed te slapen. En deze tekorten zijn niet zomaar te compenseren met speciale voeding of sport. Volgens een representatieve Forsa-enquête voor de DAK in 2010 is bijna de helft van de werkenden hiervan getroffen. Bovendien weet de meerderheid van de Duitsers weinig of niets over psychische en lichamelijke processen tijdens de slaap.

Video-miniatuur
Over Wistia

Dat goede slaap ook voor sporters een belangrijke succesfactor is, wordt ook voor spelers, trainers en sportartsen steeds duidelijker. Zo werd DFB-arts Tim Meyer voor de start van het wereldkampioenschap in Brazilië in de Stuttgarter Zeitung als volgt geciteerd: “Ik geloof dat slaap met het oog op herstel tot nu toe een onderschatte en daardoor weinig onderzochte factor is. […] een goede nachtrust is na een wedstrijd zeker de meest effectieve maatregel om weer op krachten te komen.”


Wat gebeurt er precies in ons lichaam tijdens de slaap?

Tijdens de slaap doorlopen we 's nachts meestal vier tot zes slaapcycli van ongeveer 90 minuten, die worden gekenmerkt door een kenmerkende opeenvolging van verschillende slaapstadia tussen diepe slaap en de zogenaamde REM-slaap. Dat we daarbij gemiddeld 28 keer wakker worden, herinneren we ons de volgende ochtend meestal niet, mits de waakfasen korter dan 3 minuten duren. Maar wat gebeurt er precies in mijn lichaam tijdens elke fase? Om meer te weten te komen, beweeg je muisaanwijzer over de afzonderlijke slaapfasen in de onderstaande grafiek.

1. Voorbereidingsfase

In ons netvlies bevinden zich lichtgevoelige cellen die bij het begin van de duisternis een signaal naar de hersenen sturen. Vervolgens scheidt de pijnappelklier in de hersenen het lichaamseigen slaaphormoon melatonine uit en wordt een complexe keten van effecten met diverse voedingsstoffen en boodschapperstoffen in gang gezet. Sommige stoffen verdiepen de slaap, andere blokkeren stoffen die wakker maken.
Als men ’s avonds bijvoorbeeld lang voor blauw schermlicht zit, wordt de signaalfunctie van het netvlies verstoord – een mogelijke oorzaak van inslaapproblemen.

2. Inslapingsfase

De stijgende melatoninespiegel ontspant de spieren en vermindert het reactievermogen en de mentale alertheid. Zodra men de ogen sluit, worden de hersengolven langzamer en ontspannen de hersengebieden zich.

In deze fase komen vaak vreemde gedachten voor die meer associatief dan logisch aan elkaar geregen zijn. Want de thalamus, als poortwachter van ons bewustzijn die bepaalt welke signalen naar de hersenschors worden doorgelaten, sluit zich ongeveer negen minuten eerder af dan de hersenschors.
Met langzaam rollende oogbewegingen vallen we uiteindelijk uit de sluimerstand in de slaap.

3. Diepe slaapfase

Binnen enkele minuten vallen we in de diepste slaap van de nacht, waarin het groeihormoon somatotropine zijn 24-uurspiek bereikt. Het zet de regeneratie- en vernieuwingsprocessen in gang die nu plaatsvinden in onze vermoeide spieren, onze belaste huid, haren en botten. Daarnaast reguleert het het immuunsysteem en de vetstofwisseling, bevordert het wondgenezing en verwijdert het overtollige afvalstoffen uit de stofwisseling.

Tegelijkertijd neemt de activiteit in de hersenen af en vindt er een opruiming en herorganisatie plaats. Overdag moet de hersenen snel reageren en zuigen ze veel informatie als een spons op in de hippocampus, het tijdelijke opslaggeheugen van onze hersenen. Daarbij ontstaan veel synapsen tussen hersencellen die overbodig zijn. Volgens de heersende theorie worden deze door delta-golven weer afgebroken om ruimte te maken voor nieuwe informatie. De hersenschors, waar ons langetermijngeheugen zit, geeft dan aan de hippocampus door hoe ontvankelijk hij is. Deze activeert en reflecteert de verse herinneringen van de dag en slaat belangrijke informatie op in de hersenschors.

4. Droomfase (REM-slaap)

Deze fase van de slaap wordt gekenmerkt door een snelle heen-en-weer beweging van de ogen, daarom wordt ze ook REM-fase (Rapid Eye Movement) genoemd. Ze wordt ingeleid door elektrische prikkels van de hersenstam en door het vrijkomen van de neurotransmitter acetylcholine.

In deze fase worden delen van de grote hersenschors wakker en wordt de hersenen net zo actief als overdag. Terwijl de grote spiergroepen volledig ontspannen blijven, nemen de bloeddruk, hartslag en ademfrequentie toe. In de hersenen blijven de logisch-analytische gebieden inactief, terwijl de visuele en emotionele gebieden de leiding nemen. De hersenen beginnen te dromen – gemiddeld vier dromen per nacht.
Sommige onderzoekers gaan ervan uit dat na de herordening van het feitelijke geheugen in de diepe slaap, de droomfase bedoeld is om de overdag opgedane ervaringen emotioneel te verwerken.

5. Ontwaakfase

Omdat het wakker makende stresshormoon cortisol gedurende de nacht steeds verder stijgt, neemt het aandeel van de REM-slaap ten opzichte van de diepe slaap steeds meer toe.

Uiteindelijk begint de hersenen wakker te worden. Maar anders dan bij het in slaap vallen, worden de grote hersenschors en de thalamus samen wakker. Omdat dit proces echter tot 20 minuten kan duren, vinden we het direct na het wakker worden nog moeilijk om ons te concentreren en snel te reageren.
De voorste cingulum, het gebied direct achter het voorhoofd, wordt daarentegen meteen wakker. Omdat dit verantwoordelijk is voor zelfbewustzijn, ervaren we onszelf in de eerste minuten na het wakker worden bewust als suf.


Hoe kunnen we onze slaapkwaliteit verbeteren, wat kunnen we optimaliseren aan onze slaap?

Nu we weten hoe belangrijk goede slaap is voor onze prestaties, veerkracht en gezondheid, moet het er toch om gaan de kwaliteit van onze slaap te verbeteren. Maar hoe kunnen we fit worden tijdens het slapen?

Allereerst moeten we ons bewust zijn van hoe schadelijk slaaptekort kan zijn en in ons dagelijks leven voldoende tijd nemen voor de nachtelijke rustperiode. Door onze professionele en sociale verplichtingen hebben we echter vaak – vooral doordeweeks – te weinig tijd voor voldoende slaap. Dan gaat het erom het beste ervan te maken. Ook in korte nachten willen we ons zo goed mogelijk herstellen door zo snel mogelijk in slaap te vallen, zelden wakker te worden en daardoor ook de tijden in diepe slaap- en REM-slaapfasen te maximaliseren.

Bij Third of Life® ontwikkelen we producten die dit precies moeten ondersteunen – zonder inspanning en zonder veel tijd. Onze textiel bevordert snel inslapen en zelden wakker worden door optimaal vochtbeheer, verbeterd warmtebeheer en de speciaal op slaap gerichte OptiSleep-zonetechnologie. Vaak zijn het koud hebben, zweten of ongemak de oorzaken van een minder herstellende slaap. Met onze voedingssupplementen zorgen we bovendien voor de ideale voedingsstoffenvoorziening voor de nacht, die de natuurlijke regeneratieprocessen in ons lichaam perfect ondersteunt.

Vochtbeheer

’s Nachts niet meer nat van het zweten wakker worden

Door de hoogwaardige vezelcombinaties en 3D-structuren in onze textiel wordt vocht snel naar buiten getransporteerd. Speciale ventilatiezones zorgen voor voldoende luchttoevoer op plekken waar warmte zich ophoopt. Zo blijft het lichaam droog tijdens de slaap.

Warmtebeheer

Niet meer koud hebben of het te warm hebben in bed

Nauwkeurig geplaatste warmte- en koelzones zorgen ervoor dat overtollige warmte wordt afgevoerd. Daarnaast gebruiken we garens van verschillende warmteklassen. In combinatie met het juiste dekbed kun je zo je persoonlijke optimum voor elk seizoen bereiken.

Comfort

Een comfortabel gevoel vanaf het eerste moment

De door ons voornamelijk verwerkte natuurlijke vezels zorgen door hun lage vezelstijfheid en kleine doorsnede voor een natuurlijke zachtheid. Zo is MicroModal® van Lenzing bijvoorbeeld 3 keer zachter dan katoen. Bovendien wordt waar mogelijk afgezien van naden, knopen, zakken, etc. om huidirritaties te voorkomen.

Voedingsstoffenvoorziening

Nachtelijke “doping” voor de hersenen

We hebben voor het eerst een speciaal voedingssupplement voor de slaap ontwikkeld. Want ’s nachts is de hersenen soms actiever dan overdag en ook de lichamelijke regeneratieprocessen draaien op volle toeren en verbruiken veel essentiële voedingsstoffen!

En nog veel meer ...

… voor een betere slaap

Op middellange en lange termijn is het ons doel om meer productoplossingen op de markt te brengen die de slaap optimaliseren. Hieraan werken we continu samen met onze partners uit de slaapwetenschap, textielontwikkeling en technologie. We houden je ook op de hoogte van verdere ontwikkelingen. Laat je verrassen en blader door onze winkel.